İletişimci · Yazar · Koleksiyoner

Geçmişi yaşatan,
gençlere yol açan

1960’ta Yeşilköy’de doğdu. Reklamcılığa Babıali’de bir matbaada başladı, kendi ajansını kurdu, kitaplar yazdı ve ekranda bir kuşağın sektör hafızasını kayda geçirdi. Türk afiş sanatının öncüsü İhap Hulusi Görey’in arşivini topladı ve bir müzeye bağışladı.

Hikâyeyi oku Arşive göz at

Portre · Ender Merter

Hakkında

Yeşilköylü, Adalı, tutkulu bir Galatasaraylı. Bir matbaa masasından televizyon stüdyosuna uzanan bir iletişim hayatı.

Başlangıç

4 Nisan 1960’ta İstanbul, Yeşilköy’de doğdu; dört göbek Yeşilköylüdür. Güzel Sanatlar ve İşletme eğitimi aldı. Reklamcılığa Babıali’de amcasının matbaasında, özel günler için basılan posta kartlarının görsel temini ve montajıyla başladı. Okul yıllarında bir dönem TRT’de film ve radyo dizilerinde seslendirmeler yaptı.

“Reklamla hep iç içeydim. Öğrencilik dönemimde Gibbs traş köpüğü ve İş Bankası gibi üç dört reklam filminde oynamış, birkaç tane de reklam seslendirmesi yapmıştım.” Ender Merter

Ajans yılları

Profesyonel kariyerinin ilk adımını 1982’de Yorum Ajans’ta attı. Photoshop öncesi olarak tanımladığı bu yıllarda grafikerliği uzun sürmedi; müşteri ilişkilerine ve üretime yatkın olduğunu gördü. Beş yılın sonunda Sayılı Matbaası’na geçti; 1986 sonunda Beyoğlu İş Merkezi’nin çatı katında Tür Tanıtım’ı kurdu.

Yirmi yedi yıllık serüvende ajansın portföyünde Marshall Boya, Varan Turizm, Pirelli, THY Kurumsal, Ege Seramik, Osmanlı Bankası, Nordstern Sigorta ve Galleria gibi markalar yer aldı; ulusal ve uluslararası ödüller kazandı. 2013’ten itibaren Türkiye’nin ilk reklam ajansı İlancılık’ta eş başkanlık görevini üstlendi.

Kalem ve ekran

2010–2011 sezonunda Galatasaray Spor Kulübü’nün kurumsal iletişim direktörlüğünü yaparken Türkiye gazetesinden gelen köşe yazarlığı teklifini kabul etti. Ardından gelen “Pazarlama iletişimiyle ilgili bir televizyon programı olmaz mı?” sorusuna verdiği “Olur tabii, neden olmasın” yanıtı, Reklamarkası’nın başlangıcı oldu.

“İlginç insanlardır reklamcılar. Çoğu mesleğine tutkuyla bağlıdır. Görmekle bakmak arasındaki farkı bilen, heyecanlı ve entelektüel kişilerdir.” Ender Merter

Öğretme tutkusuyla üniversitelerde öğrencilerle bir araya geldi; deneyimi ve belleği son derece önemli buldu. Geride kitaplar, yüzlerce program kaydı ve bir müzeye emanet edilmiş bir koleksiyon bıraktı.

Üyelikler ve görevler

1986–2006

UN Youth for Habitat / Habitat Gündem 21 Gençlik Derneği

Kurucu üye ve iletişim danışmanı

1998–2002

AMIN — Advertising Marketing International Network

Türkiye ve Ortadoğu temsilciliği

2009–2010

TMOK Kültür ve Olimpik Eğitim Komisyonu

Üye

2009

Reklamcılar Derneği

Yaşam boyu üyelik

—

IAA Turkey — Uluslararası Reklamcılık Derneği

Üye

—

Reklamcılık Vakfı

Denetim kurulu üyesi

—

Reklam Yaratıcıları Derneği

Kurucu üye

—

Türkiye Böbrek Vakfı

Mütevelli üyesi

—

Marmara Üniversitesi Cumhuriyet Müzesi

Danışma kurulu üyesi

—

Doğuş Üniversitesi Görsel İletişim Tasarımı Bölümü

Danışma kurulu üyesi

—

Galatasaray Spor Kulübü

Kongre üyesi · 100. Yıl Özel Komitesi

—

Yeşilyurt Spor Kulübü

Divan kurulu üyesi

Zaman çizelgesi

Kariyer

Bir matbaa masasından ajans kuruculuğuna, kitaplardan televizyona uzanan yolun kilometre taşları.

1960

Yeşilköy’de doğdu

İstanbul Yeşilköy’de, dört göbek Yeşilköylü bir ailede dünyaya geldi. Güzel Sanatlar ve İşletme eğitimi aldı.

1982

Yorum Ajans — reklamcılığa ilk adım

Profesyonel kariyerine Yorum Ajans’ta başladı. Photoshop öncesi yıllarda grafik masasından müşteri ilişkilerine geçti.

1986

Tür Tanıtım kuruldu

Beyoğlu İş Merkezi’nin çatı katında, 141 numaralı odada kuruldu. İlk müşterileri Marshall, Fransız Kültür Merkezi ve Opera Pastanesi oldu.

1998

İhap Hulusi Görey’in 100. doğum yılı

“Müsellesten Üçgene” yayımlandı; Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nde ilk konferans verildi.

2002

Rahmi Koç Müzesi sergisi

Koleksiyon ilk kez büyük ölçekli bir müze sergisinde izleyiciyle buluştu.

2003

Cumhuriyet’i Afişleyen Adam

Cumhuriyet’in 80. yılında, Türk afiş sanatının öncüsüne adanan derleme yayımlandı.

2004

Çizgi Dünyasına Yolculuk

İhap Hulusi Görey’in 1922–1961 arası skeç defterleri kitaplaştırıldı.

2006

Bir Sevda Serüveni

Bir tutkunun, bir mesleğin ve bir arşivin hikâyesi yazıya geçirildi.

2008

Frankfurt Kitap Fuarı

İhap Hulusi Görey sergisi Frankfurt’ta açıldı; Almanca baskı “Der Weg Einer Leidenschaft” fuar için hazırlandı.

2009

Reklamcılar Derneği — yaşam boyu üyelik

Sektöre katkıları nedeniyle yaşam boyu üyelikle onurlandırıldı.

2010

Koleksiyon müzeye bağışlandı

Yirmi yılı aşkın sürede toplanan İhap Hulusi Görey arşivi Marmara Üniversitesi Cumhuriyet Müzesi’ne bağışlandı.

2010

Galatasaray Spor Kulübü

2010–2011 sezonunda kulübün kurumsal iletişim direktörlüğünü üstlendi; aynı dönemde Türkiye gazetesinde köşe yazmaya başladı.

2011

Reklamarkası ekranda

Pazarlama iletişimini 360 derece ele alan “Ender Merter ile Reklamarkası” Bloomberg HT’de yayına başladı.

2011

Kınalıada’da anıt

İhap Hulusi Görey’in 113. doğum yılında rölyef anıtı açıldı.

2013

İlancılık Reklam Ajansı

Türkiye’nin ilk reklam ajansı olan İlancılık’ta eş başkanlık görevini üstlendi.

2015

Reklamarkası kitabı

Programın ilk yıllarından çıkan sektör portresi kitaplaştı.

2017

Seksever

Rahmi Koç Müzesi’ndeki ARVAK Ödül Töreni’nde tanıtıldı.

2018

Usta İşi

Unutulmaya yüz tutan usta–çırak ilişkisi üzerine; ustalar kendi yolculuklarını, çıraklar ustalarını anlattı.

2019

Reklamcı Yazar ve 400. program

Son kitabı yayımlandı; Reklamarkası’nın 400. programı Media Summit’te ödül töreniyle kutlandı.

2022

Reklamarkası’nda bayrak değişimi

24 Aralık 2022’de programın bayrağı, reklamcı olan oğlu Tankut Merter’e devredildi.

2024

Eski Dünya, Yeni Nesil

Reklam panolarından kitap sayfalarına uzanan dönüşümün tanıklığı kitaplaştı.

2011 — 2022 · Bloomberg HT

Ender Merter ile
Reklamarkası

Fikri, adı ve dili Ender Merter’e ait olan program, pazarlama iletişimini 360 derece ele almak üzere 2011’de Bloomberg HT ekranlarında yayına başladı. Reklamverenler, ajanslar ve medya arasındaki üçgeni aynı masaya oturttu; markaları, kampanyaları ve kamera arkasını konuştu.

Yıllar içinde yüzlerce canlı yayında sektörün hemen her ismi programa konuk oldu; dernekler, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler ve festivallerden ödüller aldı. Program, Türk reklamcılığının sözlü tarihini kayda geçiren en uzun soluklu yayınlarından biri hâline geldi.

24 Aralık 2022’de bayrak, reklamcı olan oğlu Tankut Merter’e devredildi. Program, kurucusunun açtığı yolda yeni kuşağa emanet edildi.

Reklamarkası 300. program özel jingle-klip Klip

Reklamarkası 400. program ödül töreni — Media Summit Tören

İhap Hulusi Görey / Cumhuriyet Müzesi — Ender Merter Afiş Koleksiyonu Belgesel

Açıkhava reklamcılığı belgeseli: “Konuşan Kent” Belgesel

bi’oda — Ender Merter ile “Şimdi Reklamlar” Söyleşi

Brand & Sport Summit — Reklamarkası canlı yayını Canlı yayın

MARKUS Sertifika Programı — “Marka Ustaları” Program

Galatasaray TV — “Karınca Ezmez Şevki” anısına Anma

Programın güncel bölümleri ve yayın bilgileri @reklamarkasiprogrami hesabından takip edilebilir.

Reklamarkası stüdyosunda Ender Merter — Stüdyo · 2010’lar

Reklamarkası çekimi — Çekim günü · 2010’lar

Reklamarkası ödül programı — Ödül programı · 2010’lar

1898 — 1986

İhap Hulusi Görey

Türkiye’ye ilk renkli afişi getiren sanatçı. Ender Merter yirmi yılı aşkın sürede onun arşivini topladı, sergiledi ve anlattı.

Neredeyse son nefesine kadar kalem tutan İhap Hulusi, kendi alanında Picasso ya da Rodin kadar önemli bir sanatçıydı. Bugün iletişim dünyası dediğimiz sektörün ilk renkli temsilcisi; aynı zamanda bir sanatçı ve psikolog, sanat zevkini halk kitlelerine hissettiren bir mürebbiydi.

1898’de Kahire’de doğdu. 1920’de resim eğitimi için Almanya’ya gitti; Münih’te Heimann Schule atölyesinde üç yıl çalıştı, ardından Kunstgewerbeschule’ye devam etti ve İstanbul’a döndü. 1929’da İstanbul’da ilk atölyesini kurdu. Kulüp Rakısı etiketini ve Atatürk’ün siparişi üzerine Türk alfabesinin kapağını tasarladı. Tayyare Piyangosu için 45, Tekel için 35 yıl çalıştı; Bayer, Cinzano ve Fernet Branca gibi markaların afişlerini yaptı.

“Elli yıllık hayatımda birçok zorluk yaşadım. Fakat bu zorluklara karşın, Türkiye’ye ilk renkli afiş resmini getirmiş bir ressam olarak memnun ve bahtiyarım.” İhap Hulusi Görey

Son yıllarında hat sanatını modernize etti. 27 Mart 1986’da İstanbul’da hayata veda etti. Ender Merter’in yıllar içinde topladığı afiş, etiket ve çizim koleksiyonu 2010 yılında Marmara Üniversitesi Cumhuriyet Müzesi’ne bağışlandı; sanatçı müzedeki özel galerisinde anılmaktadır.

Doğum: 1898, Kahire
Vefat: 27 Mart 1986, İstanbul
Koleksiyon: M.Ü. Cumhuriyet Müzesi
Bağış yılı: 2010